Cảnh báo: Thủ đoạn qua mặt sinh trắc học ngân hàng bằng tài khoản thuê và rủi ro pháp lý

Trong bối cảnh ngành ngân hàng Việt Nam đồng loạt áp dụng quy định bắt buộc xác thực sinh trắc học đối với các giao dịch chuyển tiền giá trị lớn, một xu hướng tội phạm công nghệ mới đã xuất hiện. Đó là hình thức "qua mặt sinh trắc học ngân hàng bằng tài khoản thuê". Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng mà còn tiềm ẩn những rủi ro khôn lường cho chính chủ tài khoản.

Sinh trắc học ngân hàng là gì và tại sao lại bị nhắm đến?

Kể từ tháng 7/2024, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã yêu cầu xác thực khuôn mặt qua căn cước công dân (CCCD) gắn chip đối với các giao dịch trực tuyến trên 10 triệu đồng/lần hoặc trên 20 triệu đồng/ngày. Mục tiêu là để loại bỏ các tài khoản rác, tài khoản không chính chủ.

Tuy nhiên, các đối tượng tội phạm đã tìm cách "lách luật" bằng việc thuê hoặc mua lại tài khoản ngân hàng chính chủ từ những người nhẹ dạ cả tin. Sau đó, chúng sử dụng các thiết bị công nghệ cao hoặc thao túng người cho thuê để thực hiện xác thực sinh trắc học, từ đó biến tài khoản này thành công cụ để luân chuyển dòng tiền bẩn.

Cơ chế "qua mặt" thông qua tài khoản thuê

Quy trình mà các nhóm lừa đảo thường thực hiện như sau:

1. Chiêu dụ người dùng: Các đối tượng đăng tin tuyển dụng việc nhẹ lương cao, yêu cầu người dùng cung cấp thông tin cá nhân, chụp ảnh chân dung hoặc thậm chí trực tiếp thực hiện xác thực khuôn mặt trên thiết bị của kẻ gian.
2. Chiếm quyền kiểm soát: Sau khi đã có thông tin và xác thực thành công, kẻ gian sẽ "thuê" lại quyền truy cập ngân hàng số của nạn nhân.
3. Thực hiện giao dịch phi pháp: Tài khoản này được sử dụng để nhận tiền từ các hoạt động lừa đảo, cờ bạc trực tuyến hoặc rửa tiền. Vì tài khoản đã xác thực sinh trắc học (chính chủ), hệ thống ngân hàng sẽ coi đây là giao dịch hợp lệ.
4. Xóa dấu vết: Khi ngân hàng phát hiện bất thường và khóa tài khoản, kẻ gian sẽ bỏ rơi tài khoản đó và tìm kiếm nạn nhân mới.

Rủi ro pháp lý và hậu quả đối với người cho thuê tài khoản

Nhiều người nghĩ rằng cho thuê tài khoản chỉ là việc "cho mượn" kiếm thêm thu nhập, nhưng thực tế, hậu quả pháp lý là cực kỳ nghiêm trọng:

• Tiếp tay cho tội phạm: Người cho thuê tài khoản có thể bị quy vào tội đồng phạm hoặc che giấu tội phạm nếu tài khoản đó được dùng vào mục đích lừa đảo, rửa tiền.
• Chịu trách nhiệm trước pháp luật: Khi cơ quan công an vào cuộc, người đứng tên tài khoản sẽ là người đầu tiên bị triệu tập. Bạn sẽ phải giải trình toàn bộ dòng tiền ra/vào tài khoản của mình.
• Mất khả năng giao dịch tài chính: Một khi tài khoản bị liệt vào danh sách đen (blacklist) của ngân hàng và Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC), bạn sẽ không thể mở tài khoản mới, không thể vay vốn hay thực hiện bất kỳ giao dịch ngân hàng nào trong tương lai.
• Lộ lọt thông tin cá nhân: Việc cung cấp dữ liệu sinh trắc học (hình ảnh khuôn mặt) cho kẻ gian có thể bị chúng sử dụng để làm giả CCCD, vay tiền online hoặc thực hiện các hành vi gian lận khác dưới tên bạn.

Lời khuyên an toàn từ chuyên gia tài chính

Để tự bảo vệ mình trước chiêu trò qua mặt sinh trắc học ngân hàng, bạn cần ghi nhớ các nguyên tắc vàng sau:

• TUYỆT ĐỐI KHÔNG cho thuê, cho mượn hoặc bán tài khoản ngân hàng: Đây là tài sản cá nhân gắn liền với nhân thân và trách nhiệm pháp lý của bạn.
• Không cung cấp thông tin sinh trắc học cho người lạ: Không chụp ảnh khuôn mặt, không quét mã QR lạ theo yêu cầu của bất kỳ cá nhân hay tổ chức không rõ uy tín.
• Bảo mật thiết bị: Luôn cài đặt mật khẩu cho điện thoại và ứng dụng ngân hàng. Không cài đặt các ứng dụng lạ (app lạ) có yêu cầu quyền truy cập camera hoặc thông tin cá nhân.
• Thường xuyên kiểm tra số dư: Nếu phát hiện các giao dịch lạ hoặc nhận được thông báo thay đổi thiết bị xác thực, hãy lập tức liên hệ với ngân hàng để khóa tài khoản và trình báo cơ quan chức năng.

Kết luận: Sự phát triển của công nghệ sinh trắc học là một bước tiến lớn trong bảo mật ngân hàng. Tuy nhiên, đừng vì lợi ích nhỏ trước mắt mà đánh đổi quyền kiểm soát tài chính và danh dự cá nhân. Hãy là một người dùng ngân hàng thông thái và có trách nhiệm.